Ngoại ngữ cho trẻ em và vấn đề loạn ngôn ngữ ở trẻ

nobesato

New member
Thành viên BQT
#1
Có rất nhiều các bậc cha mẹ quan tâm đến vấn đề cho con học ngoại ngữ như: Học ở đâu? Học như thế nào? Bao nhiêu tuổi thì học được? Có phải học ngoại ngữ sớm sẽ làm cho con bị loạn ngôn ngữ? Làm như thế nào để con phát triển song ngữ tốt?...
Ngày hôm nay chúng ta sẽ cùng tìm hiểu sâu về 2 khái niệm “học ngoại ngữ từ nhỏ” và “loạn ngôn ngữ ở trẻ” nhé!

Phần 1: Trẻ em học ngoại ngữ từ nhỏ - tại sao không?

Trước hết cần khẳng định rằng, thời điểm trước 10 tuổi là thời điểm tuyệt vời học ngôn ngữ thứ hai.
Bạn có thể học muộn hơn nhưng chắc chắn sự nhạy cảm về ngôn ngữ, khả năng phát âm sẽ không tốt nếu như được tiếp cận trước 10 tuổi.
Tại sao lại như vậy?

Chúng ta hình dung một cách đơn giản là trẻ em sẽ học ngôn ngữ bằng một chiếc hộp, ta gọi là Hộp ngôn ngữ.
Chiếc Hộp ngôn ngữ này có 3 tính năng tuyệt vời nhưng lại chỉ “mở” khi trước 10 tuổi. Đó là:

1. Tính năng lập sơ đồ đa ngôn ngữ: tự động phân loại các âm của ngôn ngữ khác nhau thành các nhóm mẫu hình âm khác nhau và vì thế nó có thể phân tách và sử dụng các tiếng khác nhau một cách hiệu quả.

2. Tự động sử dụng ngữ pháp: Hộp ngôn ngữ nhận biết các quy tắc ngữ pháp và áp dụng chúng một cách tự động bằng cách sử dụng cấu trúc ngữ pháp tương tự để thể hiện những nội dung cần diễn đạt.

3. Tính năng phát âm chuẩn: Hộp ngôn ngữ ghi nhớ cách cơ mặt chuyển động khi tạo ra âm mới và bắt chước. Cơ mặt của trẻ em linh hoạt và mềm dẻo nên trẻ có thể học cách phát âm chuẩn xác các ngôn ngữ.
Hơn tất cả Hộp ngôn ngữ sẽ có những ngăn riêng để tích lũy các ngôn ngữ mà không sợ bị nhầm lẫn, nếu có cũng rất ít.
Vậy sau khi đã thấy là trẻ có thể học tiếng Anh từ nhỏ, bạn cần làm gì để việc học tiếng Anh một cách hiệu quả? Những con đường tự nhiên để có thể tiếp cận bao gồm:
- Âm thanh
- Hình ảnh
- Hứng thú
- Sự lặp lại
- Hoạt động
- Liên kết
Về âm thanh, bạn nên cho con tiếp xúc với các bài hát tiếng Anh. Đừng chọn theo ý thích của bạn, hãy chọn theo sở thích của con. Ngoài ra là những câu chuyện với những hội thoại ngắn vui nhộn, những bài thơ dễ thương chỉ gồm một vài câu, các trò chơi về ngôn từ.
Về Hình ảnh: Bạn có thể dùng thẻ, dùng truyện tranh, hình ảnh tương tác.
Về hứng thú: Đừng bao giờ để con học chỉ vì bạn muốn thế. Hãy khơi gợi sự hứng thú bằng cách: hài hước, tình huống vui nhộn, các chủ đề con thích.
Sự lặp lại: Nên đặt từ trong bối cảnh và nên lặp lại cả từ và bối cảnh đó. Ví dụ lặp lại các câu mời, chào hỏi, các chủ đề về thời tiết vào mỗi buổi sáng…
Hoạt động: Không có gì đáng chán hơn nếu trẻ phải học bằng cách ngồi yên một chỗ. Ngay cả khi bạn cho con học theo một thiết bị nào đó vẫn có thể kết hợp với hoạt động.
Liên kết: Đây là điều mà mình đã sử dụng với cả tiếng mẹ đẻ khi dạy cho con. Liên kết có nghĩa là dạy những điều mới dựa trên những điều đã biết.
Ví dụ, bạn dạy con về chủ đề bản thân ( giới thiệu tên, tuổi, sở thích).
Tiếp đó ở liên kết 1, bạn dạy con về chủ đề bản thân + gia đình ( những người trong gia đình)
Liên kết 2: bản thân + những trò chơi + gia đình + các trò chơi của con
Liên kết 3: bản thân + gia đình + những trò chơi + bạn bè.
Kiểu như vậy, sẽ khiến các ngôn ngữ tích lũy giống như một vòng xoáy và được mở rộng dần ra.

Những điều mình vừa nói ở trên, các bạn có thể tham khảo trong một cuốn sách rất hay mà mình đã đọc gần như thuộc lòng có tên: Bí quyết giúp con giỏi tiếng Anh.

Trong đó mọi kiến giải về việc học ngoại ngữ sớm được đưa ra rất cụ thể và khoa học.
Và bạn sẽ vững tin hơn để cùng vui cùng học với con.

Phần 2: Vì sao học ngoại ngữ sớm lại bị “loạn” ngôn ngữ.

1. Thế nào là “loạn ngôn ngữ” ở trẻ?
Trong khuôn khổ bài viết, mình chỉ có thể chỉ ra một số dấu hiệu dễ nhận thấy như sau:
- Bé chậm nói, nói ngọng, nói lắp
- Bé hay nói một mình, phát âm vô nghĩa, khó khăn khi tìm từ, nói chêm tiếng Anh vào giữa câu nói vì không tìm được từ tiếng Việt, nói nhại lời và nói lộn xộn.
- Bé không lắng nghe, không tương tác với người khác trong hầu hết thời gian.
- Bé 3 tuổi nhưng không hiểu những câu mệnh lệnh đơn giản bằng lời.
Nhưng để biết thực sự kết luận bé có bị "loạn ngôn ngữ" hay không cần có sự đánh giá chuyên sâu của các chuyên gia chứ cha mẹ và người ngoài không nên "tự kết luận".

2. Nguyên nhân của việc “loạn ngôn ngữ” ở trẻ.

Ở đây mình xin không nói về những nguyên nhân như:
- Bé chậm phát triển.
- Bé có các vấn đề về bộ máy phát âm, bệnh lý thực thể, bệnh lý vận động miệng, rối loạn xử lý âm thanh…
Mình chỉ nói về chủ đề mà lần trước mình đã đặt ra: Học ngoại ngữ sớm có gây loạn ngôn ngữ ở trẻ.
Câu trả lời là Có thể, nếu:
- Bạn giao bé một chiếc Ipad để bé xem các kênh bằng tiếng Anh mà không quản lý về thời gian, bé cứ thế xem triền miên.
- Bé chủ yếu tương tác với màn hình mà ít vận động, ít giao tiếp với mọi người.
- Bạn yêu cầu con nói bằng tiếng Anh bất kì câu nào ngay cả khi con khóc, buồn, giận bạn cũng vẫn nói: Con nói bằng tiếng Anh đi.
- Bạn sử dụng tiếng Anh chêm tiếng Việt, không nhất quán.
- Con vừa nói tiếng Việt, mẹ liên tục đưa ra yêu cầu: con dịch sang tiếng Anh cho mẹ.
- Gây áp lực cho con về việc học tiếng Anh ngay từ khi còn nhỏ, khiến con cảm thấy đó là gánh nặng chứ không phải niềm vui.
- Quá tập trung vào dạy từ vựng cấu trúc tiếng Anh mà không dạy bé phát triển vốn từ tiếng Việt.
- Yêu cầu phải biết cả 4 kĩ năng tiếng Anh cùng một lúc trong khi tuổi của bé còn quá nhỏ.
- Liên tục đưa ra đề nghị: Con “biểu diễn” tiếng Anh khi có người khác đến chơi nhà.
- Tất cả những lời thì thầm, thủ thỉ, lời yêu thương của bố mẹ đều dùng tiếng Anh để diễn tả.
Tất nhiên trên đây chỉ là những chỉ báo, không có nghĩa là bạn cứ làm một trong những điều trên thì con sẽ bị “loạn ngôn ngữ”.

3. Vậy làm thế nào để có thể giúp con phát triển ngôn ngữ/ song ngữ tốt? Lời khuyên thì có nhiều nhưng mình nghĩ sẽ tập trung vào những việc sau:

- Cho con sử dụng các thiết bị điện tử theo thời gian quy định và nên có sự đồng hành của bố mẹ.
- Hãy biến các hoạt động “học” thành “chơi”. Hãy dành thời gian trong ngày để “cùng con học nói”, ví dụ như:
TẠO RA một môi trường có lợi cho sự phát triển ngôn ngữ cho trẻ ngay tại nhà bằng cách: bố mẹ chịu khó trò chuyện với con/ luôn giải thích cho con chứ không phải chỉ đưa mệnh lệnh/ chơi các trò chơi ngôn ngữ/ khuyến khích và chờ đợi con diễn đạt/ bố mẹ chủ động dùng và giải thích từ có vẻ xa lạ với trẻ…
NUÔI DƯỠNG trẻ trở thành một chủ thể giao tiếp tự tin: lắng nghe và ghi nhận những cấu trúc câu mới, từ mới của con/ để con được nói, trình bày, đọc thơ, kể chuyện…

TĂNG CƯỜNG khả năng tập trung và ghi nhớ thông tin của trẻ: khuyến khích con kể lại, thuật lại, diễn tả lại, vẽ lại.

KÍCH THÍCH trẻ bằng các loại đồ chơi và các cuốn sách theo từng giai đoạn.

NHẬN DIỆN các vấn đề có thể cản trở sự phát triển ngôn ngữ của trẻ: Đó liệu có phải là bác giúp việc luôn dùng tiếng địa phương, phát âm sai? Là người lớn luôn dùng những câu cộc cằn với con? Người lớn nói tiếng lóng, nói bậy?...

VẬN DỤNG các trò chơi và ý tưởng ngôn ngữ để làm giàu trí tưởng tượng của trẻ ( phần này mình sẽ trình bày thành một bài riêng).

Tất cả những điều trên, các bạn có thể tham khảo trong một cuốn sách cực kì rõ ràng và cụ thể theo từng giai đoạn tuổi: Cùng con học nói. Cuốn này theo mình đánh giá, rất bổ ích cho cha mẹ có con từ 0-5 tuổi. Nếu bạn dùng cuốn này kèm cuốn Bí quyết giúp con học tiếng Anh mà mình đã giới thiệu hôm trước thì đúng là một "cặp đôi hoàn hảo".
Sách có những trò chơi gợi ý cụ thể, dễ thực hiện, các lời khuyên dành cho các bậc cha mẹ.
Bạn có thể vận dụng những lời khuyên trong sách để giúp con học tiếng Việt và ngoại ngữ.

Vì trong sách đều trình bày những mốc phát triển chung của từng bé nên bạn sẽ dễ dàng tham khảo để biết mức độ phát triển ngôn ngữ của con, tất nhiên là cũng có sự sai biệt cho từng bé.

Khi bạn đã làm mọi điều với lòng nhiệt thành, sự hiểu biết thì chắc chắn bạn sẽ không lo con “loạn ngôn ngữ” đâu. Khi đó, bạn sẽ đón chờ thành quả không chỉ ngôn ngữ mà còn ở các lĩnh vực khác, theo cách của riêng con bạn.

Điều tuyệt vời nhất trong việc đồng hành cùng học tiếng Việt/ ngoại ngữ với con là gì? Đó là bạn được sống với những câu hỏi không bao giờ dứt, những thắc mắc dễ thương muốn xỉu như: Mẹ ơi, làm thế nào để con có thể sẽ mang mẹ đi khắp thế giới này? Mẹ ơi, tại sao vũ trụ lại sinh ra mẹ để mẹ làm mẹ của con?...

Hãy “cùng con học nói”, để hành trình làm bố mẹ trở nên đơn giản hơn.

27a9724d7b876f356.jpg

3038df71df63b5d4b.jpg

422c1fbe65960b19e.jpg


Đặt hàng Bee's Smart - đồ chơi thông minh cho trẻ em qua Hotline: 0961381264 gặp Mr Tú.
Giá: 390.000
 
Top